Vuurwerk en oliebollen in je team

Vuurwerk en oliebollen in je team

Vuurwerk en de oliebollen in je team, hoe staat het ermee?

De decembermaand is bij uitstek de maand van rituelen en symbolen. Een mooi moment om dus eens stil te staan bij de functie van rituelen binnen een team. 

Sinterklaas, Kerst en Oud & Nieuw, rituelen met symbolen waarvan de meerste mensen de betekenis niet kennen maar die wel ieder jaar traditiegetrouw gevierd worden. Hoe zit dat in je team? Is het nog duidelijk en weet men de zin van de rituelen die er zijn? Of is het als Oud & Nieuw, meer een traditie, iets dat er gewoon bijhoort?

In de oorsprong van de jaarwisseling, het midwinterfeest, gingen de mensen de straat op om vuren te stoken, lawaai te maken (vuurwerk) en offers te brengen (oliebollen). Dit alles om geesten te verjagen danwel gunstig te stemmen.

Ik schat zo in dat weinigen met deze gedachten de jaarwisseling vieren.

En zo kan het ook gaan met de rituelen in een team. We hebben onze rituelen maar weten, met het verstrijken van de tijd en het vertrek en de intrede van collega’s niet meer waarom. De betekenis gaat verloren en het ritueel is verworden tot een traditie. We doen het omdat het er bij hoort, of de 'traditie' dan datgeen brengt waarvoor het bedoeld was is dan maar de vraag.

Daarmee lopen de rituelen het gevaar te verdwijnen. Het vieren, in stand, houden van rituelen kost namelijk tijd, geld en energie en daar gaan we in huidige tijden zorgvuldig mee om. Het moet immers wel wat opleveren en iets waar we de waarde niet meer van kennen skippen we makkelijk of laten we voor wat het is.

Het vergeten van rituelen kost op termijn meer. We weten bijvoorbeeld dat medewerkers tot meer in staat zijn en mooiere successen boeken als zij binding en veiligheid ervaren. Dat als de twee eerste functies van rituelen, maar er zijn er meer.

De functie van rituelen:

  • Ze geven binding: Het jaarlijks personeelsuitje waarbij je elkaar op een hele andere manier leert kennen en waar een ieder welkom is. De wekelijks gezamenlijke lunch.
  • Ze geven veiligheid: Het ga maar lekker slapen ritueel, voorlezen, instoppen, knuffelbeertje. De bijgelovige rituelen van sommige sporters. De borrel voor de jubilaris en de kick-off voor het nieuwe jaar.
  • Ze leren ons de mores: De ontgroening van de studenten. Een introductieprogramma voor nieuwe collega’s. Assessments en beoordelingsgesprekken. Collectieve trainingsprogramma’s bij koerswijzigingen en ambities.
  • Ze geven ritme: Het nieuwjaarsfeest bij de oude Romeinen op 1 maart bij de installatie van het nieuwe senaat. De jaarlijkse planning & control cyclus. De jaarlijkse businessplannen, het periodiek Persoonlijk Ontwikkel Plan.
  • Ze maken de rollen helder: De kersttoespraak van Koning Willem Alexander. Het brainstormen op de hei, los van hiërarchie.  Het etentje met de baas na een promotie.

Wie rituelen in organisaties vergeet, vergeet binding, veiligheid, mores, ritme en rolverheldering.

Binnen mijn werkveld als teamcoach zie ik dat die teams die deze zaken juist nodig hebben deze zaken juist achterwege laten. De zorg lijkt te zwaar, de verschillen lijken te groot en de spanning lijkt te hoog om eens een ‘feestje’ te vieren of in een 'ritueel' aandacht te geven voor wat we belangrijk vinden met elkaar..

En zo zie ik ook dat daar waar het lekker met elkaar draait en men succesvol is er juist aandacht en ruimte is voor rituelen en dat een ieder daar zorgvuldig mee omgaat.

Hoe staat het met het vuurwerk en de oliebollen binnen jullie team of organisatie? Welke rituelen zijn er, is de betekenis voor een ieder helder en brengen ze nog wat men ervan verwacht. Zo ja, koester ze en hou ze in ere, zo niet pas ze aan met het doel voor ogen. 

Ik wens een ieder vele waardevolle rituelen in 2015!

Roberto van Rikxoort

Ps. Wil je eens doorpraten over dit thema of heb je wensen m.b.t. het functioneren van je team bel of mail dan voor een afspraak.